Kinonsidera ko na na hindi ito isa sa mga araw na maaalala mo. Hindi ka man lang lumingon at dirediretso ka nang pumasok sa loob. Pinanood kitang lumakad at pumasok sa kumpol ng mga tao. At nung tumalikod na ko para umuwi, bigla mo akong tinawag...

Uuwi ka ba sa Pampanga ngayon?
Oo eh.
Ahh, Sabado nga pala ngayon. Saan ka sasakay niyan papuntang Pampanga?
Mag-e-MRT ako eh. Sa may Buendia. Tapos pagdating ng Cubao, bus.
Sasakay ka papuntang Buendia station?
Oo, magbu-bus ako.
Maglakad na lang tayo!
Ayoko nga. Ang layu-layo eh.
Akin na, ako na magbibitbit niyang mga gamit mo para hindi ka mahirapan.
Hindi, okay lang ako.
Tara, maglakad na lang tayo. Para naman may kasama akong maglakad. Tsaka para may makausap ako.
Sasakay ako.
Tara na. Sus. Minsan lang 'to oh.
Sige na nga! Saan ba tayo dadaan?
Dito tayo, sa may Enterprise. Para malamig.
Eh saan ang labas niyan?
Sa Landmark na.

***

Oh, nasa Landmark na tayo. Tapos?
Lulusot tayo ng Glorietta, tapos SM. Tapos MRT na.
Eh saan ka ba sasakay?
Sa Ayala. Magbubus ako.
Akala ko pa naman mag-e-MRT ka! SUS!
Haha! Hindi ah. Magbubus lang ako.
Kaya nga ko pumayag maglakad kasi akala ko mag-e-MRT ka.
'Wag kang mag-alala, ihahatid kita hanggang MRT.
'Wag na.

***

Ito ang pangit kapag kalbo eh. Kapag medyo humaba na. Mukha akong pugo eh.
Nagulat nga ako nung nagpakalbo ka eh.
Bakit?
Hindi lang ako sanay.

***

Ang layu-layo naman! Anong oras na oh.
Malapit na. Dahan-dahan lang kasi tayo para hindi ka kaagad mapagod.
Mabilis ba ko maglakad?
Oo.
Eh anong oras na kasi eh. Hindi ko mapapanood 'yung UAAP!
Sa YouTube mo na lang panoorin.
Nakakainis! Hindi na talaga ko sasama sa'yo.
Hahaha!

***

Teka lang, bibili ako ng pasalubong.
Ano ba yan!! Anong oras na oh. Gustong-gusto ko nang umuwi.
Relax ka lang diyan. Saglit lang 'to.
Wala bang McDo sa inyo?
Wala.
Kalokohan.
Upo ka muna dun oh. Saglit lang 'to.

***

*iaabot ang sundae*
Ano 'to?
Bayad ko. Kasi pinaglakad kita ng malayo.
Duh.
Ayan ah. Bayad na ko.
Hindi pa.
Ayan na nga 'yung bayad ko oh. Kinakain mo.
Hindi pa no. Nakakainis ka. Hindi na talaga ko sasama sa'yo.
Tignan lang natin.
Hindi naman ako mahilig dito eh. Oh, ubusin mo na.
Hawakan mo muna. May hawak pa ko eh.

***

Nakasakay ka na ba dito sa Ayala station?
Oo. Bakit?
Naligaw kasi ako dito dati eh. Nalito ako. Iisa lang pala ang bilihan ng ticket ng pa-North at South bound.

***

Lagot ka. Ang haba ng pila. Mukhang matagal mo pa kong makakasama ah.
Duh. May card ako no.
Swerte. Edi diretso ka na sa loob.

***

Osiya. Babye! Ingat pag-uwi.
Babye.

***

Marty!
Oh?
Babye! Salamat diyan sa sundae ah.

Parang 'di naman.

Habang unti-unti akong tinatablan ng alkohol, unti-unti ka ring pumapasok sa isip ko. Hindi naman ako uminom dahil nalulungkot ako sa mga nangyayari. Gusto ko lang naman sanang magpahangin sa labas at magyosi, kaso natiyempuhan ko namang umiinom ang barkada kaya napa-inom na rin ako.

Sinunud-sunod ko rin ang paghithit. Medyo namiss ko kasi ito dahil matagal-tagal rin akong hindi nakatikim. Maya-maya pa'y dahan-dahan na ring gumagaan ang pakiramdam ko. Natatawa na rin ako kahit sa mga walang kakwenta-kwentang biro.

At biglang nakita nanaman kita.

Nakatulala lang ako habang kanya-kanyang nagpapabida ang mga kainuman ko. Titig na titig lang ako, pero wala naman akong tinitingnan. Naglalaro ang ilang mga bagay sa isip ko at karamihan dito ay malayo sa katotohanan. Meron rin namang mga posibleng bagay, pero wala akong lakas ng loob na maisakatuparan.

Ilang inuman na nga ba ang napuntahan ko na ikaw ang iniiisip ko habang nilulunok ko ang laman ng baso?

Ito 'yung mga sitwasyon na pinakaayaw ko. 'Yung mga sitwasyong wala akong nagagawa kundi tumingin at manood na lang. Madalas akong agresibo at malinis kung gumalaw, pero ngayon, sa ikalawang pagkakataon ay nablangko ang utak ko at nasunog ang lahat ng sinulat kong plano. Hindi naman na bago sa'kin ang ganitong eksena. Ganito rin kasi ang kalagayan ko noong una akong makaramdam ng pag-ibig.

Paulit-ulit kong sinasariwa ang gabing iyon. 'Yung una at posibleng huling beses kitang mayayakap sa pagtulog. Hindi ko maiwasang mangiti tuwing inaalala ko.

Pero mas naging maganda siguro kung niyakap mo rin ako.

Pibikom.

Kakaiba ang mga sandaling iyon. Kumbaga, puto bumbong tuwing pasko. Matagal ko ring hinanap-hanap. Ilang taon na nga ba?

Iba ang pakiramdam nang igapos ko ang mga braso ko paikot sa bewang mo, at nung isinubsob ko ang mukha ko sa likod mo. Hindi katulad ng ibang mga gabi sa piling ng ibang mga babae. Wala akong naramdamang pagnanasa. Wala akong naramdamang libog.  Hindi ko maipaliwanag. Hindi ko mailarawan kung ano ako nung mga oras na iyon. Hindi ko maipinta. Kung ihahalintulad siguro sa ibang mga bagay, masasabi kong napunta ako sa tabing-dagat, habang pinapanood ang paglubog ng araw. Magaan. Ligtas. Banayad.

Nanatili ako sa pagkakayakap. Inabuso ko ang kaginhawaan at nilasap ang kapayapaan ng paligid. Pinapakinggan ko lang ang boses mo habang nagsasalita ka. Nagmistula akong batang inihele ng iyong mga kwento.

Hinigpitan ko pa ang pagyakap at wala akong ibang ginusto kundi sana ay 'wag nang matapos ang gabi. Dito lang ako. Sana dito na lang ako.

Palagi.

Sing a long.

Nagyosi muna ako sa ilalim ng MRT Ayala Station para magmuni-muni. Masyado pang mainit kaya nakakatamad pang umuwi. Hindi lang ako ang nagyoyosi sa madilim na lugar na iyon, kundi isang pulutong ng mga taong nagpapahirap sa kanya-kanya nilang baga. Ang iba'y may mga kasamang kasintahan at mga kaibigan. May iba namang kagaya ko na nag-iisa lang. Nakasandal lang ako sa isang tahimik na sulok habang ibinubuga ang usok pababa. Pagkatapos hithitin ang huling nikutin ay agad rin akong umahon para maghintay ng bus.

Iba talaga kapag natiya-tiyambahan ka ng swerte. Hindi na ako naghintay ng matagal dahil nakakita agad ako ng bus na diretso sa Kabite. Hindi na ako mahihirapang bumaba pa sa may Taft para maghintay nanaman ng masasakyan. Pagpasok ay napansin ko kaagad ang bilang ng mga bakanteng upuan. Okupado na ang lahat ng nasa bandang bintana. Sayang, 'yun pa naman ang paborito kong pwesto. Naghahanap na ako ng pinakamaganda at pinakakomportableng mapupwestuhan nang mapansin kong may nag-iisa pa palang bakante sa tabi ng bintana. Sabi ko nga kanina, iba talaga kapag natiyempuhan ka ng swerte. May makakatabi pa kong magandang babae.

Napansin kong ayaw niya sa may bintana. Hindi ko lang maisip kung bakit. Tumayo ako sa harapan niya at sumenyas para makadaan at makaupo na. "Excuse me, miss." Ngumiti lang siya at umusog nang kaunti, saktong-sakto lang para makadaan ako. Pagkaupong-pagkaupo ko ay ipinagpatuloy niya ang kanyang pagkain.

Napansin kong parang walang lumalabas na lamig sa aircon kaya inayos ko ang mga ito. Habang tinitimpla ang anggulo at ang lakas ng ibubuga nitong hangin, napansin kong nakatingin sa kinakalikot kong aircon itong katabi kong babae.

"Ayaw mo ba ng aircon?", malumanay kong tanong.

"Hindi naman. Okay lang.", matipid niya namang tugon.

Saktong-sakto ang ginaw at komportableng-komportable ang pagkakaupo ko. Dinukot ko ang cellphone ko sa bag at saka isinaksak sa mga tenga ang earphone. Sinuot ko ang baon kong jacket at pumuwesto na para sana matulog nang muli ay mapansin ko itong katabi ko na tila hindi mapakali. Palinga-linga at para bang may gustong sabihin. Tinanggal ko ang earphone sa kaliwang tenga ko at iniabot ko sa kanya.

"Ano 'to?" makikita mo sa kanyang magandang mukha ang pagtataka.

"Sounds muna tayo para hindi ka mainip." kaagapay ng matipid kong ngiti. "Kaso radyo lang 'to."

Tinanggap niya. Ngumiti lang siya.

Sumandal akong muli sa bintana, nakaharap sa labas, at pinapanood ang mga rumaragasang bus at mga pribadong sasakyan. Sinusubukan kong umisip ng mga paksang magandang buksan para sa mga ganitong tagpo. Mga kwentong hindi nakakailang pag-usapan sa kagaya namin na parehong estranghero.

"Ano nga pala 'yung kinakain mo kanina, ngayon lang kasi ako nakakita nun eh." muli kong baling.

"Ahh ito? Shing-aling." habang iniaabot sa akin ang supot. "Gusto mo?"

"Bakit hindi mo inubos? Ayaw mo na?

"Masyadong maalat eh."

Nag-uumpisa nang umandar ang gulong ng aming usapan. Unti-unti nang gumagana nang malaya ang aming mga utak para sa mga tanong at kwento na maaari naming paghatian, kaagapay ng aming malumanay na bibig na siyang nagsisiwalat ng aming mga saloobin at mga opinyon sa mga bagay-bagay. Bumibilis ang oras ngunit hindi ito kapansin-pansin. Ilang beses ko rin siyang napangiti at napatawa at ganun rin naman siya sa akin.

"Donny." habang iniaabot ko ang aking kanang palad.

"Kanina pa tayo nagkukwentuhan, hindi pa pala natin alam ang mga pangalan natin. Marj." nakangiti siyang nakipagkamay.

"So, bakit mag-isa ka lang?"

"Ngayon? Ahh. Wala kasi 'yung boyfriend ko. May trabaho pa ng hanggang 7pm. Kaya nauna na ako."

Hindi ko na natandaan ang mga sumunod na nangyari, maliban sa letratong naiwan sa aking isipan. Letrato niya, habang naglalakad palayo sa ilalim ng ulan.

Hinintay ko siyang lumingon, pero umandar na ang bus na sinasakyan ko.

Tapos nagjakol ako pag-uwi.

Ipilit natin.

Nitong nakaraan lang eh napagkwentuhan namin ng mga bago kong vhezzzy ang tungkol sa mga dream wedding namin. Hindi naman talaga namin siya "napagkwentuhan". Napag-usapan lang namin nung minsang naglaro kami nung larong hindi baduy.

Wala pa sa isip ko ang pag-aasawa. Sarili ko nga eh hindi ko mapakain ng maayos, mag-aanak pa ba ko ng sampu? Siyam na lang siguro, pwede pa. Pero ang pagkakaroon siguro ng pamilya ang ultimate pangarap ko with flying colors. Hindi ko alam kung bakit, pero maiintindihan niyo naman siguro dahil katulad ko, gusto niyo rin namang magkaroon ng sarili niyong pamilya. 'Yun bang mumurahin mo sa umaga dahil wala kayong almusal. Biro lang.

'Di rin naman ako mahilig sa bata. Sa katunayan nga eh buwisit na buwisit ako sa mga kabataan lalo na 'yung ubod ng kukulit. 'Yun bang kulit na hindi na kyut. May mga kulit kasing nakakatuwa. Katulad nung kulit ng naglalambing. 'Yung babatuhin ka ng bola sa mukha pagkatapos ay hahagalpak siya sa katatawa. Bola ng bowling pre. Hindi kyut 'yung pre. Hindi kyut. Pero kung 'yung isang 'bata' ang pag-uusapan...naku.

Ang pagpapamilya ay karaniwang nag-uumpisa sa kasal. Pero sa panahon ngayon, may apo ka na eh hindi pa kayo kasal ng iniirog mo. Sabi nga run sa isang old school na kasabihan, "Ang pag-aasawa ay hindi parang kaning isusubo mo, at mauubo ka kapag nabulunan ka kasi matakaw ka." Pagpapatahi pa lang ng mga costume na gagamitin niyo sa kasal, makati na sa bulsa. 'Yung pambili pa ng mga prutas, paputok, kare-kare, buko juice, condom, at alak, naku, matinding gastos. 'Yung bus pa na gagamitin nung babae papunta sa simbahan. O 'di ba? Kailangan ng matinding preperasyon 'yan. Kaya totoo nga 'yung lumang kasabihan na, "Ang pag-aasawa ay hindi parang kanin na isusubo mo, tapos magtatae ka kasi panis na 'yung kinain mong kare-kare."

Pero kung nagkataong medyo nakaluluwag naman ako sa buhay at kaya ko namang tustusan ang kahit anong trip kong kasal, gagawin ko. Meron akong ilang magaganda at bagong ideya para sa kasal. Masyado na kasing gasgas at baduy 'yung mga beach wedding, at garden wedding. Kung natupad ko lang sana 'yung pangarap kong maging astronaut, siguradong ako ang kauna-unahang magpapa-Mars wedding. Kaso hindi naman ako naging astronaut kaya sayang. Dahil nasa IT field naman ako, swak na siguro 'yung computer shop wedding. Medyo creepy siguro 'yung kasal nung mga embalsamador, ano?

Gusto ko sanang ikwento dito 'yung matinding ideya ni Mary Jane eh, 'yung mall wedding? Kaso baduy eh.

Kayo? Anong dream wedding niyo? 'Yung hindi baduy ah. *kindat*

Siguro.

Hindi ko sinasadyang makitang muli ang mga larawan. Hindi na ako nanibago sa hugis at sukat ng ngiti, ang anggulo ng mukha, ang tikwas at indayog ng buhok na nakunan ng letrato, at ang mga matang mapupungay na akala mo'y palaging inaantok. Hindi ko pinigilan ang sarili sa pagtingin-tingin.

Patuloy lang ang pagtitig ko sa mukha niya. Hindi ko na namalayan kung nakailang larawan na ba ako. Bigla akong napahinto ng umabot ako sa larawan kung saan magkatabi kaming nakaupo sa parke, sa ilalim ng puno ng bubot na niyog. Pinikit ko ang ang aking mga mata. Pinilit kong alalahanin ang damdamin. Hinukay ko sa aking pagod na isipan ang mga detalye kung ano nga ba ang pakiramdam ng maupo sa tabi niya, habang hawak ang malalambot at maliliit na palad at ang ulong bahagyang nakasandal sa aking mga balikat. Sinubukan kong tandaan kung dalisay nga ba ang pag-ibig na dumaloy sa ating koneksyon, sa ating mga ugat, at sa ating mga puso. Pinilit kong alalahanin. Pinilit ko.

Pero wala akong maalala.

Dumilat ako't iniwan ang lamesa ng nakangiti at payapa.

Pangako

Sa isang pitik lang ng mga mahahaba niyang daliri ay lumabas ang isang lalaking lubos niyang kawangis. Sa ilong, sa mata, sa hugis at talas ng panga, at sa nipis at haba ng buhok, walang pinagkaiba. Maliban na lamang siguro sa isa: wala itong buhay. Inihiga niya ito sa malamig na sahig ng banyo at saka pinaikutan ng kung anu-anong gamot. Lumabas siya ng kwarto at muli, ipinitik ang kanyang mga daliri at mabilis na naglaho.

---

Isang simpleng pag-alala ang naganap kinagabihan. Walang masyadong maririnig bukod sa tunog ng tubig-ulang humahampas sa makalawang na yero at ang tahol ng mga agresibong aso. Sa bukana ng mumunting tahanan ay nakalagak ang yayat at putlang labi ng binatilyo, nakapikit na tila himbing na himbing sa puti at manipis na kahong gawa sa mumurahing kahoy.

Dahan-dahan siyang lumapit sa bangkay, ipinatong ang mga siko sa salamin at saka umusal ng mga panalanging walang sinuman ang nakaka-intindi. Taimtim. Tahimik. Pagkatapos ay tumayo siya ng matuwid, tumalikod at napansing walang sinumang naroon sa kanyang huling burol.

---

Pagmulat ng kanyang mga mata'y nasa tuktok na siya ng isang mataas na bundok. Masyadong manipis ang hangin. Malusog na kumpol ng usok ang kumakawala sa kanyang bibig sa tuwing siya'y magbubuntong hininga. Tumayo siya sa bingit ng talampas. Itinaas ang kamay. Mataas na mataas. Mataas na mataas. Itinaas niya ang kamay, pati na rin ang kanyang nanlalamig na noo. Nakataas lang ang kanyang mga kamay. Nilasap niya ang nipis ng hangin, ang mga natitirang gunita, at ang mga mantsa ng luha sa pisnging dali-daling natuyo.

Maya-maya pa'y nagkakalat na ang dugo.

Post, No bill.

Dumarating talaga sa buhay ng asong katulad ko ang mga oras na bigla-bigla na lang tayong makararamdam ng lungkot, ng bigat sa dibdib, at sa balikat. Hindi ko malaman kung ano nga ba ang dahilan ng pag-iinarte kong ganito. Bigla na lang akong mawawalan ng gana sa mga bagay na kanina'y halos kantutin ko na sa sobrang tuwa. Bigla na lang nabubura ang atensyon ko sa lahat-lahat at biglaang mapapatingin na lang ako sa kawalan, na para bang hinahanap ko ang kasagutan sa mga tuyong dahon ng mangga.

Bigla kong maiisip na sa ganitong mga pagkakataon tumatamis ang yosi.

Unti-unting papasok sa papakitid kong isipan ang mga mumunting pagkukulang ko, na habang tumatagal ay dahan-dahan ding lumalaki. Kulang ako sa pera. Kulang ako sa damit. Kulang ako sa laman. Kulang ako sa talino. Kulang ako sa talento. Kulang ako sa kaibigan. Kulang ako sa pagmamahal.

Siguro nga'y masyado lang akong naghahanap. Masyado akong naghahangad at umaasa na ganito ang kalalabasan ng ganyan, at ganun ang kalalabasan ng ganito. Kaya siguro naging matalik na kaibigan ko ang pagkadismaya.

At bigla akong mapapayuko.

Pagbabalat ng Mangga

Nagising ako sa lakas ng busina ng papalapit na truck ng basura. Nang bumalik sa katinuan ang isip ko'y nakita ko ang sarili ko na nakatayo sa gitna ng kalsada. Inulan ako ng mura galing sa mabahong bunganga ng driver ng umaalingasaw na truck. Kung gusto ko raw magpakamatay, 'wag na raw akong mandamay. Hindi ko siya pinakingga't naglakad na ako patawid sa kabilang kalsada.

Nakakapagtaka. Hindi ko mahalungkat sa memorya ko kung ano nga ba ang dahilan ng ating pagtatalo. Balibaligtarin ko man ang utak ko'y hindi ko talaga mawari ang dahilan ng pagsisigawan at pagbabatuhan natin ng masasakit at malulutong na mura. Sinampal mo ko sa pisngi. Sinuntok ko ang pader. At sabay na nalunod ang ating mga mata sa maaalat na luha.

Pumara ako ng bus. Umupo ako sa likuran. Tumitig ako sa kalsada't binuksan ang sarili kong mundo.

Maya-maya pa'y nagtatalsikan na sa mukha ko ang laway ng kundoktor. Inulan nanaman ako ng putangina. Kanina pa daw niya ko kinakausap. Kanina pa daw niya ako tinatanong. Kanina pa daw niya ako sinisingil. Inabot ko ng tahimik ang bayad ko't hindi na hiningi pa ang sukli. Wala na akong lakas para makipagtalo. Naubos na ang boses ko para makipagputanginahan. Pinunit ko ang inabot niyang ticket at saka isinuksok sa singit-singit ng kinauupuan.

Biglang naipit ang sinasakyan kong bus sa makapal na trapik. Nagsisigawan ang mga tao. Nagkakagulo. May kung anong shit ang nagaganap sa unahan. Wala na akong pakealam kung ano man ang nangyayari. May sarili akong problema at gusto ko munang takbuhan ito ngayon. Unti-unti nang umuusad ang bus at nananatili paring lugmok ang pakiramdam ko. Mabigat. Madilim. Masukal. Mahapdi.

Pagkalampas ng namin sa nagkumpulang tao'y naaninag ko ang dahilan ng kaguluhan at ingay. Isang binata ang nakahandusay sa gitna ng kalye, duguan. Nabundol daw ng truck ng basura.

At nakita ko ang sarili kong nakahilata sa pisngi ng bangketa.

Bikini mong itim

Halos isang oras na akong nakatitig sa blangkong pahinang ito. Walang laman. Wala akong mailaman. Pero marami akong gustong isukang ideya, emosyon at mga pagkakataong gusto ko lang sumambulat papunta sa blankong digital na papel na 'to na parang sukang bumulwak mula sa bunganga ng isang lasing. Lasing sa matatabang na pakiramdam na kailanma'y hindi nagkaron ng pagkakataong haluan ng kahit kaunting asukal para man lamang sana tumamis.

Nakakasuya nang sumubok ng sumubok at pumalya ng pumalya. Parang isang computer program na dinisenyo para lang lumagapak sa putikan at muling iahon pataas para lang muling ihampas sa lupang basang basa ng pinaghalu-halong pawis, dugo, luha at libag.

Nakakasuka.

Wala akong ibang ginagawa kundi magpabango at magpaganda. Para akong iskultor na nagpupumilit ukitin ang sarili kong anyo para lang pumabor sa panlasa ng mga bobo at mga mangmang na gutom sa kagandahan.

Nangangalahati pa lang ang sigarilyo'y pinapatay ko na para makapagsindi ng panibago. Maski itong nikotin ay walang naitutulong sa nararamdaman kong umay at pagod sa paikot-ikot na nangyayari.

Inalog ko ang tangan kong panindi at saka iniitsa sa kalsadang nagliliyab sa init ng katanghalian.